Wychowanie
w pedagogice nad "ideałem" wychowania uważał za niewystarczające, gdyż są one niesprawdzalne, a więc nie zobowiązujące. Głosiciele bowiem takich "ideałów" jak "harmonijna osobowość", "bojownik pełen inicjatywy", "człowiek komunista" ujmują je jako "wszystko jedno" J. W ten sposób pedagogika ideałów staje się pokrewna pedagogice naturalistycznej. Pojęcie "ogólnoludzkiej natury" przyjęte przez naturalizm zostało w pedagogice ideałów zastąpione "ideą" i w obu wypadkach nastąpiło oderwanie wychowania społecznego od rzeczywistego świata społecznego, od uczestnictwa w świecie ludzkim takim, jakim on jest faktycznie w bieżącym życiu. Ta bezwzględna stabilizacja celów i treści wychowania, nie pozwala widzieć, jak społeczeństwo się przekształca i dostosowywać wychowanie do zmian faktycznie zachodzących. Stąd oba te kierunki stawały się narzędziem hamowania rzeczywistego rozwoju społeczeństwa. Wychowanie społeczne w pedagogice pragmatyzmu Dążenie do przezwyciężenia.
Wychowanie społeczne .